Khớp cắn sâu: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Khớp cắn sâu là một dạng sai lệch khớp cắn trong đó răng cửa hàm trên che phủ quá nhiều răng cửa hàm dưới khi hai hàm khép lại. Tình trạng này không chỉ làm thay đổi tương quan giữa hai hàm mà còn có thể ảnh hưởng đến ăn nhai, sự mài mòn răng và khớp thái dương hàm nếu mức độ sai lệch lớn. 

Khớp cắn sâu là gì?

Ở trạng thái khớp cắn thông thường, răng cửa hàm trên phủ một phần răng cửa hàm dưới theo chiều dọc. Khi mức độ che phủ tăng quá mức, người bệnh có thể được xác định là cắn sâu.

Mức độ cắn phủ thường được đánh giá dựa trên tương quan giữa hai nhóm răng cửa. Trường hợp răng cửa hàm trên phủ khoảng 1–3 mm răng cửa hàm dưới có thể nằm trong giới hạn sinh lý. Khi mức phủ tăng lên khoảng 4 mm trở lên, đặc biệt đạt 4–10 mm, cần được bác sĩ chỉnh nha đánh giá cụ thể.

Một số dấu hiệu thường gặp của tình trạng này gồm:

• Răng cửa hàm trên che phủ nhiều răng cửa hàm dưới, thậm chí có trường hợp gần như không nhìn thấy răng cửa dưới khi ngậm miệng.
• Răng cửa dưới có thể chạm vào vùng lợi hoặc niêm mạc phía sau răng cửa hàm trên, gây kích ứng, khó chịu nếu tình trạng kéo dài.
• Đường cong cắn khớp tăng, thường liên quan đến sự trồi của nhóm răng trước hoặc thay đổi tương quan xương hàm.
• Tầng mặt dưới có xu hướng ngắn, môi và cằm tạo tương quan kém hài hòa ở một số trường hợp.
• Khi cắn sâu đi kèm các sai lệch khác, người bệnh có thể gặp khó khăn trong ăn nhai hoặc cảm giác mỏi cơ hàm.

Nguyên nhân gây khớp cắn sâu và tình trạng này ảnh hưởng thế nào?

Nguyên nhân của khớp cắn sâu thường được chia thành hai nhóm chính: do răng và do xương. Một số trường hợp có sự kết hợp của cả hai yếu tố.

Cắn sâu do răng thường liên quan đến tình trạng răng cửa mọc trồi quá mức hoặc thay đổi trục răng. Khi nhóm răng trước dịch chuyển theo chiều dọc vượt quá mức cần thiết, độ cắn phủ giữa hai hàm sẽ tăng lên.

Cắn sâu do xương liên quan đến quá trình phát triển và tương quan xương hàm. Chẳng hạn, hàm dưới có thể xoay theo hướng đóng, kích thước dọc tầng mặt dưới giảm hoặc hàm dưới có xu hướng lùi sau. Khi đó, chỉ điều chỉnh vị trí răng có thể chưa đủ để giải quyết toàn bộ vấn đề.

Nếu không được đánh giá và điều trị phù hợp, sai lệch này có thể gây ra một số ảnh hưởng:

• Tăng mài mòn răng: Khi các răng tiếp xúc không thuận lợi, lực tác động lên một số vùng có thể lớn hơn, đặc biệt ở người có thói quen nghiến răng.
• Tổn thương mô mềm: Với cắn sâu nặng, răng cửa dưới có thể chạm vào niêm mạc hoặc răng cửa trên cắn xuống vùng lợi phía trước, gây kích ứng và khó chịu.
• Ảnh hưởng chức năng ăn nhai: Tương quan giữa hai hàm không thuận lợi có thể khiến quá trình cắn và nghiền thức ăn kém hiệu quả.
• Khó chịu vùng hàm: Sự phối hợp không tối ưu giữa răng, cơ nhai và khớp thái dương hàm có thể liên quan đến tình trạng mỏi cơ hoặc khó chịu vùng hàm ở một số người.
• Thay đổi thẩm mỹ khuôn mặt: Khi cắn sâu đi kèm sai lệch xương, tương quan môi – cằm và chiều cao tầng mặt dưới có thể bị ảnh hưởng.

Điều trị khớp cắn sâu bằng phương pháp nào?

Chỉnh nha là phương pháp thường được lựa chọn để điều chỉnh khớp cắn sâu do răng và hỗ trợ cải thiện tương quan hai hàm trong nhiều trường hợp. Mục tiêu không chỉ là làm răng đều mà còn kiểm soát chiều dọc, điều chỉnh độ cắn phủ và thiết lập khớp cắn phù hợp.

Niềng răng mắc cài

Mắc cài kim loại hoặc mắc cài sứ có thể được sử dụng để kiểm soát vị trí và trục của từng răng. Tùy đặc điểm ca điều trị, bác sĩ có thể phối hợp thêm các khí cụ nhằm tạo lực lún nhóm răng cửa hoặc điều chỉnh mặt phẳng nhai.

Niềng răng trong suốt Invisalign

Với những trường hợp phù hợp, Invisalign có thể được sử dụng để kiểm soát chuyển động của răng bằng hệ thống khay trong suốt. Công nghệ hiện nay cho phép thiết kế các attachment chuyên biệt để hỗ trợ những chuyển động phức tạp như lún răng cửa.

Tuy nhiên, điều trị cắn sâu bằng khay trong suốt đòi hỏi bác sĩ phải lập kế hoạch chuyển động răng chi tiết và kiểm soát tốt quá trình thực hiện. Khả năng đáp ứng cũng phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ sai lệch của từng người.

Xem thêm: https://nhakhoathuyanh.com/nieng-rang-co-tot-khong-can-luu-y-gi-khi-nieng-rang/

Điều trị khớp cắn sâu không đơn thuần hướng đến việc làm răng đều hơn. Mục tiêu quan trọng là cải thiện tương quan giữa hai hàm, kiểm soát lực nhai và tạo sự hài hòa giữa khớp cắn với khuôn mặt. Vì vậy, nếu nhận thấy răng cửa hàm trên che phủ quá nhiều răng hàm dưới hoặc thường xuyên gặp khó khăn khi ăn nhai, bạn nên đến bác sĩ chỉnh nha để được kiểm tra trực tiếp và xác định nguyên nhân.